Prof. Dr. Metin OZATA
Endokrinoloji ve Tiroid Uzmani
Ahmet Mithat Efendi Caddesi No: 12/3
Kalamis-istanbul
Tel: 0 216 3486519
TIROIT NODULU VAR DIYE HEMEN AMELIYAT OLMAYINIZ
Noduler guatri olan her hastanin ameliyat edilmesi sart degildir. Ameliyat sonrasi birkac yil icinde %20-30 hastada tekrar nodul gelismektedir. Bu nedenle ameliyat edilmesi gereken noduller kanser suphesi olan nodullerdir. Bir nodulde kanser olup olmadigi ancak nodule igne batirilarak yapilan biyopsi ile anlasilir. Biyopside kanser yoksa ozellikle kucuk noduller icin (capi 2,5 cm den kucuk) ameliyat gereksizdir. Ameliyat, ancak biyopside kanser cikarsa veya kanser yonunden suphe varsa veya nodul cok buyukse (3cm ve uzeri) o zaman dusunulur. Igne biyopsisinin devreye girmesiyle artik luzumsuz yere ameliyat olma donemi kapanmistir.
Bu nedenle butun nodullerde (sicak veya soguk olmasi fark etmez) biyopsi yapilmasi gerekir. Nodul kucukse biyopsi ultrason altinda yapilir. Iyi huylu cikan bir nodulde boylece luzumsuz yere yapilacak ameliyattan kurtulunmus olur. Nodul iyi huylu ciktigi halde gittikce buyuyorsa veya etrafindaki dokulara baski belirtileri varsa bu nodullerde ameliyat gerekebilir.
Nodul saptanan hastalarin ilk once Endokrinoloji uzmanina basvurmalari ve bu uzmanlarin onerisi dogrultusunda tedavilerini yaptirmalari gerekir
TIROID NODULLERI
Tiroid nodulleri tiroid bezi icinde olusan ve bezin normal dokusuna benzemeyen leblebi veya ceviz buyuklugunde olabilen anormal dokulardir.
Noduller icin en onemli endise konusu % 5’inde tiroid kanseri olmasidir.
Nodullerin % 50’si tek nodul, % 50’si cok nodul (multipli nodul) olarak bulunur. Tek nodul veya cok nodul de olsa kanser orani aynidir (% 5).
Noduller elle muayene sirasinda saptanabildigi gibi tiroid ultrasonu ile de saptanir.
Tiroid sintigrafisi bulgularina gore noduller soguk, sicak ve ilik nodul olarak 3’e ayrilir. Nodullerin % 70-80’nini soguk nodul, % 10’unu sicak nodul, ve % 10’unu ilik nodul olusturur. Soguk nodullerde kanser orani daha fazladir. Sicak nodullerde kanser orani az olsa da kanser yine de olabilir.
Sikayet ve belirtiler :
Noduler guatri olan hastalarin cogunda herhangi bir sikayet yoktur. Boyunda siskinlik olabilir. Bazen nodul icine kanama olursa agri olusabilir. Nodul cok buyurse baski yaparak nefes darligi ve yemek yeme de sikinti yapabilir.
Kanser suphesi olan noduller hangi nodullerdir?
Nodul tedaviye ragmen hizla buyuyorsa, boyun bolgesinde lenf bezlerinde sisme varsa, cok sert ve yapisik ise, seste kalinlasma varsa, soguk ve tek nodul ise tiroid kanseri yonunden suphelenmek gerekir.
Noduler Guatrli hastalarda yapilan tetkikler :
1. Tiroid igne biyopsisi :
Noduler guatrli tum hastalara uygulanmasi gerekir. Nodullerin % 5’inde kanser oldugundan ilk yapilacak tetkik igne aspirasyon biyopsisidir. Yapilmasi kolay, komplikasyonu olmayan bir islemdir. Koldan damardan kan aliyor gibi nodulden normal plastik siringa ile aspirasyon yapilir. Agri yapmaz. Yeteri kadar parca veya hucre gelmez ise tekrar biyopsi yapilir.
2. Tiroid ultrasonu :
Nodullerin capinin daha iyi degerlendirilmesinde veya ele gelmeyen, kucuk (< 1 cm) nodullerin saptanmasinda yararlidir.Tedavi takibinde de onemlidir. Tedaviyle nodul capinin kuculup kuculmedigi ultrason ile daha iyi ogrenilir. Doppler ultrasonu ile nodul kan akiminin degerlendirilmesi nodulun iyi veya kotu huylu olup olmadigi hakkinda bilgi verebilir.
3. Tiroid sintigrafisi :
TSH duzeyi dusuk olan hastalarda yapilir. Nodulun sicak mi soguk mu oldugunu anlamamiza yarar.
4. Tiroid hormonlari :
Serbest T3, Serbest T4 ve TSH duzeylerine bakilarak hastanin hormonlarinda dusukluk veya yukseklik olup olmadigi (hipertiroidi-hipotiroidi) anlasilir.
TEDAVI
Tedavinin nasil yapilacagi konusunda nodulden yapilan ince igne aspirasyon biyopsisinin patoloji sonucu cok buyuk onem tasir. Biyopsi patoloji sonucunda kanser veya kanser yonunden suphe varsa hasta ameliyata verilir.
Kanser olmayan iyi huylu nodullerde levotiroksin tedavisi yapilabildigi gibi ilac vermeden sadece takip de yapilabilir.
Nodulun capi 3 cm’ den buyukse, gittikce buyuyorsa, hizli buyume varsa ve boyunda lenf bezleri varsa kanser riski arttigindan cerrahi tedavi (ameliyat) yapilmasi uygundur.
Multinoduler guatr dedigimiz bir bezde birden fazla nodul olmasi durumunda yine once biyopsi yapilir. Multinoduler guatrli hastalarda secilecek tedavi cerrahi tedavidir. Ilac tedavisi de yapilabilirse de tedaviye yanit azdir.
Sicak nodullerde hormonlar normal ise sadece takip yapilabilir. Eger sicak nodullerde hormonlar yuksek ise (hipertiroidi varsa) once ilac tedavisiyle hastanin hormonlari normal duzeye getirilir ve ardindan radyoaktif iyod tedavisi veya ameliyat yapilir.
Noduler guatrli hastalar iyodlu tuz ve iyod iceren oksuruk suruplari kullanmamalidir. Ayrica rontgen filmleri cekilirken koldan yapilan ilaclarin iyodlu oldugu unutulmamali ve bunun icin rontgen ceken doktora bilgi verilmelidir.
Noduler guatrli hastalar piyasada bulunan bazi firmalarinin urettikleri, kendiginden tuzluklu, IYOTSUZ TUZ yemelidirler.
KAYNAKLAR VE ONERILEN KITAPLAR
1. Prof. Dr. Metin Ozata, 99 SAYFADA TIROID, Is Bankasi Kultur yayinlari, 2008 Eylul
2. www.tiroit.org
3. www.endokrinoloji.org