TIROID AMELIYATI
Tiroid ameliyati hangi hastalarda yapilir?
Tiroid ameliyati tiroid bezinin cok buyuk oldugu yani buyuk bir guatrin oldugu ve guatrin etraftaki dokulara baski yaptigi durumlar ile buyuk bir nodulu olan veya nodulde kanser veya kanser suphesi olan hastalarda ve dalan guatr denen tiroid bezinin gogus kafesine girmesi durumlarinda yapilir. Graves hastaligi denen tiroid bezinin cok calistigi hastalarda da bez buyukse tiroid ameliyati yapilabilir.
Icerisinde nodul olmayan duz ve kucuk bir guatrda veya kucuk bir nodulde (iyi huylu olan) ve bezi cok buyuk olmayan Graves hastalarinda ameliyat yapilmaz.
Ameliyatta Tirot Bezinin Ne kadari Alinir?
Ameliyatin tipi ve bezden ne kadar parca alinacagi hastaligin durumuna, hastanin yasina, nodulun tipine ve kanser olup olmadigina bagli olarak degisir.
Tiroid kanseri, cok nodullu guatr veya Graves hastalarinda tiroid bezinin tamamina yakini ameliyatla alinir.
Tek nodul varsa nodulun oldugu taraftaki lob tamamen alinir ve ilaveten obur lobdan bir kisim parca daha alinir. Yani bezin hepsi alinmaz.
Ameliyat sirasinda tiroid bezinden alinan parca patologa gonderilir. Bu incelemede eger kanser varsa veya kanser suphesi ortaya cikarsa operator doktor bezin tamamini ameliyatla alir. Ancak bazen nodulun frozen ile kanser olmadigi saptansa bile ameliyat sonrasi bezin baska bir yerinde ufak bir kanser teshisi konabilir. Bu durumda yapilacak ikinci bir ameliyatla geri kalan tiroid parcasinin da alinmasi gerekir.
Ameliyat oncesi nasil bir hazirlik yapilir?
Nodulunuz varsa ameliyat oncesi mutlaka biyopsi yapilir.
Ameliyat oncesi tam bir muayeneden gecersiniz. Tansiyon, kalp hastaligi ve diger hastaliklarin olup olmadigina ve varsa bunlarin ameliyata engel teskil edip etmeyecegine bakilir. Tiroid hormonlari olculur ve diger kan tetkiklerine (seker, ure ve karaciger testleri ile kan sayimi, kanama zamani gibi) bakilir. Ozellikle tiroid hormonlarinin ameliyat oncesi normal olmasi gerekir.
Tiroid ameliyati olacak hastalarin ses telleri ameliyat oncesi muayene edilir.
Anestezi doktoru sizi ameliyattan once muayene eder, dosyanizi ve tetkiklerinizi inceler ve kullandiginiz ilaclari sorar. Kullandiginiz ilaclari ve allerjiniz varsa mutlaka doktorunuza soyleyiniz. Ozellikle kani sulandiran aspirin, Plavix ve Coumadin gibi ilaclar aliyorsaniz bunlar ameliyatta kanamayi artiracagindan tehlikeli olabilir. Bitki (herbal) ilaclar kullaniyorsaniz ameliyattan bir hafta once bu ilaclari kesiniz ve bunlari kullandiginizi doktorunuza soyleyiniz.
Seker hastaliginiz varsa aclik kan sekerinin ameliyat oncesi 200 mg/dl’nin altina inmesi uygun oldugundan seker hastaliginizi tedavi ettiriniz ve ameliyat icin doktorunuzun onerilerini aliniz.
Kalp hastaliginiz varsa kalp doktoruna (Kardiyolog) muayene olarak ameliyat icin onerilerini aliniz.
Ameliyat Edecek Cerrahi Nasil Secmeli?
Sizi ameliyat edecek doktorun (cerrahin) daha once tiroid ameliyati sik yapan , yani bu konuda ustalasmis bir doktor olmasina dikkat etmek faydalidir. Tiroid ameliyatini cok yapan (yilda en az 50) bir cerrahin komplikasyon sayisi da az olur.
Tiroid ameliyati ne kadar surer?
Ameliyat, genel anestezi ile yapilir ve genellikle 2-2.5 saat surer. Boynunuzda kolye seklinde bir kesi yapilarak tiroid bezinin bir kismi veya tamami alinir. Ameliyat salonundan ciktiktan sonra 1-2 saat uyanma odasinda kalirsiniz
Ameliyat icin hastanede ne kadar sure kalinir?
Ameliyatin tipine gore degismekle birlikte genellikle 1-2 gun kalinir.
Ameliyattan Sonra Ne Zaman Isime Baslarim?
Iki-uc hafta icinde iyilesir ve normal yasantiniza devam edersiniz.
Ameliyattan hemen sonra ne gibi sikayetler olabilir?
Ameliyat salonundan ciktiktan sonra anestezimin etkisine bagli olarak hafif yorgunluk olabilir. Ameliyathaneden geldikten sonra yataktan kendiniz kalkmaya calismayin. Boynunuzda ameliyattaki kesiye bagli olarak agri olabilir. Bunun icin agri kesici ilac alabilirsiniz.
Bazen bogazda anestezi tupunun etkisine bagli olarak agri ve farenjit olabilir. Buz ve gargaralar bu agri icin faydali olur.
Ameliyat bolgesinde ani bir sislik olursa kanama oluyor demektir; hemen doktorunuza haber verin.
El ve yuzde karincalanma, uyusma ve kasilma olursa doktorunuza soyleyiniz. Tiroid ameliyati sonrasi ellerde ve bacaklarda uyusma karincalanma ve kasilma olmasi kanda kalsiyumun dustugu anlamina gelir. Kan kalsiyumunda dusme varsa size kalsiyum hapi verilir.
Ameliyat gunu ve ertesi gunu sulu gidalar yenmeye baslanabilir. Bu arada pansumaniniz degistirilir. Ameliyat eden doktor sizi kontrole 1-3 hafta sonra cagirabilir. Ameliyat yeri birkac haftada iyilesir. Ameliyatla tiroid bezinizin hepsi alinmissa tiroid hormon ilaclari (Levotiroksin) baslanabilir. Tiroid kanseri varsa daha sonra radyoaktif iyot tedavisi olacaginizdan bu ilaclara baslanmaz.
Ameliyat yerinde renk degisikligi olmamasi icin gunes isigindan boynunuzu koruyunuz.
Ameliyat sonrasi bazi hastalarda olusan ses kisikligi zamanla duzelir. Cok nadiren ses tellerinde hasar olusursa kalici olabilir
Isinize 7-10 gun sonra baslayabilirsiniz.
Ameliyattan sonra agir spor yapmayiniz ve ameliyat yerinin kuru olmasina dikkat ediniz.
Ameliyat kesi yerinde sisme veya kanama olursa hemen sizi ameliyat eden doktorunuza basvurunuz.
Tiroid ameliyatinin yan etkileri (komplikasyonlari) nelerdir?
Tiroid bezi boyundaki cok onemli damar ve sinirlerle komsuluk icindedir. Sinirlerin ameliyat sirasinda kesilmesi ses kisikligi yapabilir. Paratiroid bezi denen ve kan kalsiyumunu ayarlayan bezlerin ameliyat sirasinda hasar gormesi veya kanlanmasinin azalmasi nedeniyle kan kalsiyum dusuklugu gelisebilir. Ameliyat ile ilgili yan etkiler (komplikasyonlar) asagida verilmistir. Bu komplikasyonlar cok nadir gorulur. Bu nedenle korkmayiniz. Onemli olan iyi ameliyat yapan bir cerrah bulmanizdir.
1. Ameliyat yerinde kanama :cok nadiren olabilir.
2. Ses kisikligi: birkac gun surebilir sonra duzelir. Bazen ses kisikligi birkac ay surer ve sonra duzelir. Birkac aydan sonra duzelmez ise ses tellerinin sinirinde hasar olmus demektir ve duzelmesi cok nadiren gorulur.
3. Kalsiyumda dusme: Ameliyat sonrasi % 1-2 hastada olusur. Ameliyatta tiroid bezinin arkasinda bulunan ve kan kalsiyumunu ayarlayan paratiroid bezlerinde hasar olmus olabilir veya bu bezlerin kanlanmasi ameliyat nedeniyle bozuldugundan paratiroid hormonu az salgilanabilir. Ameliyat sonrasi el ve ayaklarda uyusma, karincalanma ve kasilma gibi sikayetleriniz varsa kan kalsiyumu dusuk demektir. Bu durumda kalsiyum almak gerekir. Kalsiyum dusuklugu bazen gecici olur ve 6 ay icinde duzelir. 6 ay icinde kalsiyum dusuklugu duzelmezse omur boyu devam eder. Bu tur hastalarin omur boyu kalsiyum ve D vitamini almalari gerekir.
4. Tiroid hormon yetersizligi (hipotiroidi): Tiroid bezinden alinan parcanin miktarina gore tiroid hormon yetmezligi gelisir. Bezin yarisi alinan hastalarda da tiroid hormon ilaci almak gerekebilir. Bezin tamami alinanlarda omur boyu tiroid hormon ilaci (Levotiroksin) kullanmak gerekir.
Ameliyattan sonra kontrol icin hangi doktora gitmeli?
Ameliyattan sonra sizi takip edecek olan doktor endokrinoloji ve metabolizma uzmanidir. Ameliyatinizin tipine, patoloji sonucuna gore ve kandaki hormon ve kalsiyum durumunuza gore endokrinoloji uzmani tedavinizi ve ilaclarinizi ayarlar. Ameliyattan sonra endokrinoloji uzmanina giderken ameliyat raporu, epikriz, ameliyat patoloji raporu ve diger tetkiklerinizi mutlaka yaninizda bulundurun.
Tiroid kanseri nedeniyle ameliyat olmussaniz veya ameliyatta kanser cikarsa radyoaktif iyot tedavisi ve vucut taramasi icin doktorunuz sizi nukleer tip uzmanina gonderebilir. Buradan alinan randevuya gore ilaclariniz ayarlanir.
Kan kalsiyumunuz dusukse kalsiyum hapi hic kesilmeden omur boyu alinir. Kalsiyum dusuklugunun gecici olup olmadigini anlamak icin ameliyattan birkac ay sonra kalsiyum ilac dozu biraz azaltilip kan kalsiyumuna bakilir. Eger ilac kesilince kan kalsiyumu dusuyorsa kalici bir kalsiyum dusuklugu var demektir ve omur boyu kalsiyum almak zorunda oldugunuzu bilmeniz gerekir.
Ameliyatta kanser cikmamis, yani patoloji sonucu iyi huylu ise bu durumda kullanacaginiz ilac ve kontrolleriniz buna gore ayarlanir.
Ameliyat sonrasi hormonlariniz ve kalsiyumunuz normal olsa bile belirli araliklarla endokrinoloji uzmanina kontrole gidiniz ve hormon ve kalsiyum tetkiklerinizi yaptiriniz. Bazi hastalarda ameliyattan bir sure sonra hormon eksikligi ve kalsiyum dusuklugu gelisebildigi gibi ozellikle nodul ameliyati olanlarda geride tiroid bezi birakilmissa, bu tiroid bezi parcasinda tekrar nodul gelisebilmektedir. Bu nedenle kontrole gitmeyi ihmal etmeyiniz.